دو خط عبور
وقتی VPN روشن است، Android یک رابط شبکهٔ مجازی می‌سازد و برنامه‌ها ترافیک خود را از آن می‌فرستند. در تونل‌سازی تفکیکی، شما یک فهرست استثنا تعریف می‌کنید: موارد فهرست‌شده در خط «بدون VPN» می‌روند و سایر موارد در خط «با VPN» می‌مانند. این انتخاب در همان دستگاه اعمال می‌شود؛ راهنمای حالت‌های اتصال تفاوت حالت‌ها را توضیح می‌دهد. سرور یام‌یام فهرست برنامه‌ها یا قانون سایت شما را دریافت نمی‌کند؛ برای همین کنترل این بخش محلی است. اصطلاح «تفکیکی» به معنی دو VPN هم‌زمان نیست، بلکه به معنی جداکردن مسیرها بر اساس انتخاب شماست.
چه زمانی مفید است؟
تصور کنید می‌خواهید یک سرویس داخلی یا چاپگر خانه بدون تغییر مسیر کار کند، اما مرورگر و یک پیام‌رسان از VPN استفاده کنند. یا هنگام آزمایش یک سایت، می‌خواهید بدانید مشکل از مسیر مستقیم است یا تونل. با افزودن آن برنامه یا دامنه به خط مستقیم، لازم نیست هر بار VPN را خاموش و روشن کنید. بازی یا سرویس حساس به تغییر مسیر هم ممکن است با اتصال مستقیم پایدارتر باشد. در مقابل، اگر هدف شما این است که همهٔ ترافیک از تونل عبور کند، استثنا نسازید؛ هر مورد «بدون VPN» عمداً بیرون از آن حفاظت و مسیر قرار می‌گیرد.
انتخاب برنامه‌ها
در تنظیمات یام‌یام، بخش «برنامه‌ها و سایت‌های بدون VPN» فهرست برنامه‌های قابل‌اجرا را نشان می‌دهد. نام و آیکون برای شناسایی روی دستگاه خوانده می‌شود. مورد دلخواه را پیدا، خط «بدون VPN» را انتخاب و تغییر را ذخیره کنید. بعضی برنامه‌ها چند جزء دارند؛ مثلاً مرورگر یک برنامه است و سرویس دانلودش ممکن است جدا باشد. اگر رفتار مورد انتظار را نمی‌بینید، هر جزء مرتبط را بررسی کنید. انتخاب برنامه‌ها در همهٔ حالت‌های اتصال اعمال می‌شود، اما قانون سایت ممکن است به نوع مسیر یا حالت اختصاصی وابسته باشد؛ متن داخل برنامه راهنمای همین تفاوت است.
قانون سایت چگونه کار می‌کند؟
برای سایت‌ها می‌توانید دامنهٔ کامل، نشانی دقیق یا الگوی Regex داشته باشید. «کل دامنه» مثل example.com زیردامنه‌ها را هم شامل می‌کند؛ «نشانی دقیق» فقط همان میزبان را هدف می‌گیرد. Regex انعطاف بیشتری دارد، اما اگر الگو را اشتباه بنویسید، سایت ناخواسته در مسیر دیگری می‌رود. از ساده‌ترین گزینه شروع کنید و فقط دامنه‌ای را وارد کنید که کنترلش را می‌دانید. پورت، مسیر و زیر دامنه می‌تواند نتیجه را تغییر دهد. اگر نمی‌خواهید ریسک کنید، به‌جای Regex از کل دامنه استفاده کنید و بعد با tester داخل برنامه نتیجه را بررسی کنید.
اشتباه‌های رایج
اول، فکر نکنید «بدون VPN» یعنی سایت امن‌تر یا خصوصی‌تر؛ این مسیر مستقیماً به شبکهٔ شما و مقصد می‌رود و ویژگی‌های تونل را ندارد. دوم، تغییرات ممکن است در اتصال بعدی اعمال شوند. اگر اتصال همین حالا برقرار است و برنامه پیام می‌دهد، یا از گزینهٔ «اعمال همین حالا» استفاده کنید یا یک‌بار قطع و وصل کنید. اگر مشکل اتصال ادامه دارد، راهنمای رفع مشکل فیلترشکن را ببینید. سوم، دامنهٔ سرویس‌های شخص ثالث را کورکورانه به فهرست اضافه نکنید؛ بعضی برنامه‌ها چند دامنه برای ورود، تصویر و اعلان دارند. چهارم، بعد از رفع مشکل فراموش نکنید استثنای موقت را حذف کنید؛ فهرست قدیمی ممکن است ماه‌ها باقی بماند و بعداً علت یک رفتار غیرمنتظره شود.
روش عیب‌یابی
- مطمئن شوید تونل‌سازی تفکیکی روشن است و مورد در خط درست قرار دارد.
- برای برنامه، انتخاب «بدون VPN» را موقتاً بردارید و یک اتصال تازه آزمایش کنید.
- برای سایت، دامنه را بدون فاصله و با نوع تطبیق مناسب وارد کنید.
- حالت اتصال را یادداشت کنید؛ یک قانون سایت در حالت اختصاصی ممکن است با حالت عادی متفاوت باشد.
- اگر هنوز مشکل دارید، شناسهٔ دستگاه و نسخهٔ برنامه را به پشتیبانی ایمیل کنید، نه رمز یا توکن.
تونل‌سازی تفکیکی زمانی بهترین نتیجه را دارد که کوچک و قابل‌فهم نگه داشته شود. با چند استثنای روشن شروع کنید، هر تغییر را جداگانه بسنجید و بدانید کدام ترافیک عمداً از VPN خارج شده است. اگر مسئله فقط حل‌نشدن نام دامنه است، راهنمای DNS-over-HTTPS را ببینید.
یادتان باشد که مسیر مستقیم، انتخابی آگاهانه است و باید هر چند وقت یک‌بار بازبینی شود. شبکهٔ خانه، محل کار و اینترنت همراه رفتار یکسانی ندارند؛ نتیجهٔ یک قانون در یک محیط دلیل درستی آن در محیط دیگر نیست. هنگام سفر یا تغییر سیم‌کارت، فهرست استثناها را مرور کنید و اگر دیگر به موردی نیاز ندارید آن را بردارید. در صورت شک، چند دقیقه همهٔ موارد را روی خط «با VPN» آزمایش کنید و سپس فقط استثنای ضروری را برگردانید.
نمونهٔ عملی این روش را در فیلتر شکن برای اینستاگرام ببینید.